Analiza zestawienia zmian w kapitale własnym

Zestawienie zmian w kapitale własnym jest szczegółowym przedstawieniem i rozwinięciem pozycji bilansowej „Kapitał własny”. Prezentuje zaistniałe zmiany oraz kierunki zmian, pomiędzy poszczególnymi pozycjami kapitałów własnych. „Szczególnie istotne jest obowiązkowe wykazanie w zestawieniu zmian w kapitale własnym wszystkich przychodów i kosztów odnotowanych w trakcie okresu sprawozdawczego w jego wyniku finansowym netto, również tych, które są odnoszone jako zmiany w kapitale własnym. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest potrzeba dokładnej oceny zmian sytuacji finansowej pomiędzy dwoma dniami bilansowymi [1]”.

Przedstawione zestawienie zmian w kapitale własnym, zostało dostosowane do potrzeb analitycznych. Pełny zakresy informacji wykazywanych w zestawieniu zmian w kapitale własnym, o którym mowa w art. 45 Ustawy o rachunkowości, dla innych jednostek niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji jest dostępne do wglądu w załączonej Ustawie o rachunkowości (zobacz). Zamysłem autora strony było przedstawienie maksymalnie dużo informacji zawartych w zestawieniu, w związku z czym, prezentowane zestawienie zmian w kapitale własnym zostało tylko w niewielkim stopniu skorygowane, lecz na życzenie Zamawiającego oraz ze względu na szczególne wymagania analityczne, autor dostosowuje zakres informacji zawarty w zestawieniu do potrzeb analitycznych i oczekiwań Zamawiających, by pominąć informacje drugorzędne, a skupić uwagę na najistotniejszych obszarach działalności przedsiębiorstwa. Oczywiście w celu zwiększenia przejrzystości otrzymanych wyników można skorygować prezentację, ograniczając się wyłącznie do głównych podgrup zestawienia, lub do pozycji zawierających istotne, ze względów analitycznych dane finansowe. Każdorazowo autor prac analitycznych załącza strukturę wybranych podgrup zestawienia zmian w kapitale własnym w postaci liczbowej oraz graficznej. Autor strony analizuje kolejne pozycje zestawienia metodą „od ogółu do szczegółu”, stawiając każdorazowo pytanie: dlaczego? Pozwala to na pomijanie pozycji nieistotnych lub mało istotnych.

Każdorazowo analiza zestawienia zmian w kapitale własnym składa się z następujących obliczeń:

  • średnia arytmetyczna wartość w analizowanym okresie,
  • odchylenie o podstawie łańcuchowej: Ot1 – Ot-1, Ot2 – Ot1, Ot3 – Ot2,
  • odchylenie o podstawie stałej: Otn – Ot0,
  • średnia arytmetyczna wartość odchylenia,
  • dynamika o podstawie łańcuchowej: it1 : it-1 x 100,
  • dynamika o podstawie stałej: itn : it0 x 100,
  • średnia arytmetyczna dynamika w analizowanym okresie,
  • struktura sprawozdania, dostosowana indywidualnie do sprawozdania: at1 : at0 x 100,
  • średnia arytmetyczna struktura w analizowanym okresie,
  • zmiana struktury o podstawie łańcuchowej w analizowanym okresie: at1 – at0,
  • zmiana struktury o podstawie stałej w analizowanym okresie: atn – at0.


Praktyczne zastosowanie przedstawionych obliczeń można zobaczyć w przykładowej analizie finansowej spółki „Przykład” S.A. – zobacz

I. Kapitał własny na początek okresu (BO)
……– korekty błędów podstawowych
Ia. Kapitał własny po korektach
1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu
1.1. Zmiany kapitału podstawowego
………– emisja akcji
1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu
2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu
2.1. Zmiany kapitału zapasowego
……a) zwiększenia z tytułu:
………– podziału zysku (ustawowo)
………– emisji akcji powyżej wartości nominalnej
………– z PFRON
……b) zmniejszenia z tytułu:
………– pokrycia straty
2.2. Kapitał zapasowy na koniec okresu
3. Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu- zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości
3.1. Zmiany kapitału z aktualizacji wyceny
……a) zwiększenie z tytułu:
… …….– ….
……b) zmniejszenie z tytułu:
………– zbycia środków trwałych
3.2. Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu
4. Pozostałe kapitały rezerwowe na początek okresu
4.1. Zmiany pozostałych kapitałów rezerwowych
……a) zwiększenie z tytułu:
………– przeznaczenie na kapitał rezerwowy z podziału zysku
……b) zmniejszenie z tytułu:
……… .– ….
4.2. Pozostałe kapitały rezerwowe na koniec okresu
5. Zysk (strata) z lat ubiegłych na początek okresu
5.1. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu
………– korekty błędów podstawowych
………– zmiany przyjętych zasad polityki rachunkowości
5.2. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu po korektach
……a) zwiększenia zysku z tytułu:
………– podziału z lat ubiegłych
……b) zmniejszenie zysku z tytułu:
………– dywidenda dla akcjonariuszy
………– przeznaczenie na kapitał rezerwowy z podziału zysku
5.3 Zysk z lat ubiegłych na koniec okresu
5.4. Strata z lat ubiegłych na początek okresu
………– zmiany przyjętych zasad polityki rachunkowości
………– korekty błędów podstawowych
5.5. Strata z lat ubiegłych na początek okresu po korektach
……a) zwiększenie straty z tytułu:
……… .– ….
……b) zmniejszenie straty z tytułu:
……… .– ….
5.6. Strata z lat ubiegłych na koniec okresu
5.7. Zysk (strata) z lat ubiegłych na koniec okresu
6. Wynik netto
……a) zysk netto
……b) strata netto
……c) odpisy z zysku
II. Kapitał własny na koniec okresu (BZ)
III. Kapitał własny po uwzględnieniu prop. podziału zysku (pokrycia straty)

Bibliografia

1 Opracowano na podstawie: Redaktor naukowy Z. Messner, Rachunkowość finansowa z uwzględnieniem MSSF, PWN, Warszawa 2007, s 488.